หน่อไม้ฝรั่ง ยั่งยืนที่หนองบัวระเหว

 https://drive.google.com/file/d/1bTH1Y8WvYz7Hr0C5cYGzYnq_LU64Q3Rn/view?usp=drivesdk

นำเสนอ  การส่งเสริมพัฒนาอาชีพการปลูกหน่อไม้ฝรั่งอย่างยั่งยืนด้วยระบบน้ำบาดาลโซล่าเซลล์  การปรับเปลี่ยนระบบการผลิตทำได้จริง ขอเพียงให้โอกาสและคำแนะนำแก่เกษตรกร

สะระแหน่
เรื่องง่ายๆ ที่ต้องสาระแน  เพราะหลายท่านคงเคยเอามาจากผักที่แถมมาจากปลาเผา  แหนมคลุก ลองปลูกเสียบลงในกระถาง  แต่ไม่ติด  เหี่ยวตาย ผู้ที่เคยทำมาแล้วย่อมเข้าใจดี
      แต่ในวันนี้ผมจะมาแนะนำเคล็ดลับ  ในการปลูก "สะระแหน่" โดยได้สูตรมาจาก ลุงอุทัย  สุบิน
ปราชญ์เกษตรแห่งบ้านหนองม่วง
เคล็ดลับคือ  ลำต้นที่จะนำมาปลูกต้องแก่  ให้ปลูก
แนวนอน ตามธรรมชาติของเขา  ไม่ใช่เอามาเสียบ
แนวดิ่งอย่างที่หลายๆ คนทำอยู่ แล้วให้ขยันเด็ดอด
ยิ่งเด็ดยอดยิ่งแตก   ถ้าไม่เด็ดเขาก็จะตายไปเองตามธรรมชาติ   การปลูกสะระแหน่ ไม่ง่ายและก็ไม่ยากถ้าหากเรารู้เคล็ดลับครับผม

ตอนมะละกอ จะได้ลักษณะเหมือนต้นแม่พันธุ์

มะละกอ หรือพืชอื่นๆ ที่เกิดจากการพัฒนาสายพันธุ์เพื่อให้ได้ลักษณะที่ดี เช่น รสชาดดี
ต้านทานโรคและแมลง  เรียกว่าพันธุ์ลูกผสม
ผ่านการทดลองมาหลายปี หรือเป็นสิบๆปี
มีข้อจำกัดคือไม่สามารถเก็บเมล็ดพันธุ์ไปเพาะปลูกต่อได้   เพราะจะกลายพันธุ์แสดงลักษณะด้อยออกมา  ดังนั้นการขยายพันธุ์เพื่อให้ได้ลักษณะเหมือนต้นแม่พันธุ์ก็คือการตอน   ทำได้เกือบทุกพืชแม้กระทั่งมะละกอ
       ขอบคุณลุงอุทัย  สุบิน  ธุลีดินผู้อุทิศตนเผยแพร่ศาสตร์พระราชา แห่งบ้านหนองม่วง

สกัดสารสมุนไพรไล่แมลง

สมุนไพรไล่แมลง  มีอยู่ในธรรมชาติมากมายหลายชนิด  แต่ไม่เคยใช้แบบกลั่นสกัดเอาสารที่มีอยู่ในพืชมาใช้แบบเข้มข้น   ผู้เขียนได้ร่วมกันทดลองกลั่นสารสมุนไพรไล่แมลง  กับลุงอุทัย  สุบิน  เกษตรกรผู้การทำเกษตรอินทรีย์มาเกือบทั้งชีวิต  และเคยกลั่นสมุนไพรใช้เองมาแล้ว "พืชบางอย่างพิษร้ายแรงกว่าสารเคมี" ลุงอุทัยกล่าว   การทดลองครั้งนี้ได้สั่งเครื่องกลั่นแอลกอฮอล์หรือเครื่องต้มเหล้า  จากเวบออนไลน์  LAZADA  ส่งจากจีน  ในราคาพร้อมขนส่ง 4,187 บาท  ถัง Stainless ความหนาพอใช้ได้  ทดลองกลั่นและทดลองประสิทธิภาพนำไปใช้ฉีดมดคันไฟและมดแดง   ได้ผลน่าพอใจ   แต่จะปรับปรุงสูตรจนนิ่งแล้วค่อยขยายผลสู่เกษตรกรครับ

การทำงานของเครื่องกลั่น

ทดสอบกับมดแดงไฟ  มดคันไฟ

ทดสอบกับมดแดง

ไก่พื้นเมืองเพื่อการค้า

การเลี้ยงไก่พื้นเมืองเพื่อการค้า

THE  NATIVE  CHICKENS FOR COMMERCIAL  PURPOSES

วิถีชีวิตของเกษตรกรในชนบท   มีการเลี้ยงไก่พื้นเมืองไว้ในบริเวณบ้านเพื่อเป็นอาหารในครอบครัว   และเลี้ยงไว้ที่บริเวณกระท่อมหัวไร่ปลายนาเพื่อใช้ทำอาหารสำหรับเลี้ยงเพื่อนบ้านที่มาช่วยลงแขกเกี่ยวข้าว   ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่สืบทอดกันมา   

                ในอีกมุมหนึ่งของการประกอบอาชีพเกษตร   การเลี้ยงไก่พื้นเมืองทั้งเป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริมก็เป็นทางเลือกในการสร้างรายได้ให้กับครัวเรือนเกษตรกร   เนื่องจากเอกลักษณ์ของไก่พื้นเมืองที่มีแตกต่างจากไก่พันธุ์เนื้อที่ผ่านการเลี้ยงระบบในโรงเรือนที่โตเร็วเนื้อไม่แน่น  ไก่พื้นเมืองมีลักษณะเนื้อที่แน่นกว่า   ทำอาหารไทยได้อร่อยกว่าไก่เนื้อ   ในท้องถิ่นของไทยยังนิยมนำไก่พื้นเมืองมาประกอบอาหาร   ไก่พื้นเมืองมีบทบาทสำคัญในสังคมชนบทส่วนใหญ่ของไทย   สร้างรายได้เสริมให้กับเกษตรกร และยังเป็นการออมทรัพย์ชั้นเยี่ยมเพราะสมัยก่อนถ้าต้องการเงินมาใช้จ่ายในครัวเรือนก็จะนำไก่ที่เลี้ยงเอาไว้นั้นไปขายเพื่อเปลี่ยนเป็นเงินมาได้อย่างรวดเร็วโดยที่ไม่มีต้นทุนอะไรมากนักสามารถขายได้ราคาดีและมีตลาดรองรับในท้องถิ่น ภาพการเลี้ยงไก่พื้นเมืองของชนบทไทยโดยทั่วไปถูกเลี้ยงปล่อยตามธรรมชาติหา  ให้ไก่หาอาหารกินเองตามธรรมชาติ เช่น  แมลงหนอนหรือเศษอาหารเมล็ดพืชต่างๆจากนาไร่   แต่ปัจจุบันได้มีการเลี้ยงไก่พื้นเมืองที่มีการคัดเลือกสายพันธุ์    เลี้ยงในระบบโรงเรือนอย่างดีให้หัวอาหาร  มีการดูแลรักษาฉีดวัคซีนป้องกันโรค  มีระบบฟักไข่เพื่อผลิตลูกไก่พันธุ์พื้นเมืองเพื่อเลี้ยงเป็นการค้า    มีตลาดรองรับหรือแหล่งรับซื้อตามแนวชายแดนไทยลาว    มีการลงทุนสร้างโรงเรือน  เครื่องฟักไข่และมีหน่วยงานราชการเข้ามาให้คำแนะนำส่งเสริมให้เป็นอาชีพเสริมแก่เกษตรกรในชุมชน

               

ไก่พื้นเมือง (indigenous chicken/native chicken) หมายถึง ไก่ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Gallus gallusหรือ Gallus domesticus ครอบคลุมไก่พื้นเมืองไทยหรือไก่พื้นเมืองลูกผสม เป็นสายพันธุ์ที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อม สามารถเลี้ยงแบบปล่อยได้ เช่น ไก่พันธุ์ประดู่หางดำ ไก่พันธุ์เหลืองหางขาว ไก่พันธุ์แดงและไก่พันธุ์ชี

                  Bernhard (1975) ได้กล่าวว่า ไก่ถูกจัดอยู่ในสัตว์ปีกจำพวกนก แต่เดิมนั้นเป็นไก่ป่า ( Red Junglefowl) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Callus domesticus โดยมีนกเป็นต้นตระกูล    นักสัตววิทยา ได้จัดจำแนกไก่ในอาณาจักรสัตว์ให้อยู่ใน

Order Galliformes

            Suborder Galli

                    Family Phasianide

                           Subfamily Phasianinae

                                   Tribe Phasianini

                                              Genus Gallus

                ไก่อู: เป็นไก่พันธุ์หนัก ตัวเมียมีขนสีดำปกคลุมทั้งตัว ตัวผู้มีลักษณะเป็นไก่ชน มีนิสัยชอบจิกตีหรือชนมีสีขนแตกต่างกันออกไป เช่น มีสีแดงสลับสีเขียว สีดำ สีเทา สีเหลืองออกขาว หางสีด าหรือสีลายอื่น ๆ ตำราการเลี้ยงไก่ชนทั่วไปกล่าวว่าเป็นต้นตระกูลของ “ไก่ชน”เช่น 

           1.ไก่ประดู่หางดำ

                2.ไก่ประดู่หางขาว

                3.ไก่เขียวหางดำ

                4.ไก่เหลืองหางขาว                                                                                                                                                  5.กลุ่มพันธุ์ไก่ด่าง

                                                                      1.ไก่ประดู่หางดำ  (ที่มา: กรมปศุสัตว์)

   2.ไก่ประดู่หางขาว (ที่มา: กรมปศุสัตว์)

3.ไก่เขียวหางดำ(ที่มา: กรมปศุสัตว์)

  4.ไก่เหลืองหางขาว  (ที่มา: กรมปศุสัตว์)

  5.กลุ่มพันธุ์ไก่ด่าง(ที่มา: กรมปศุสัตว์)

               ไก่ตะเภา : เป็นไก่ขนาดใหญ่ สีสวย สีน้ำตาลออกเหลือง มีขนอ่อนนุ่มละเอียด มีขนที่หน้าแข้งเนื้อนุ่มมีรสชาติอร่อย สันนิษฐานว่าเป็นไก่ที่มีถิ่นฐาน กำเนิดจากประเทศจีน นำเข้ามาประเทศไทยในช่วงที่มีการติดต่อค้าขายระหว่างประเทศไทยและประเทศจีน โดยการนำไก่มากับเรือสำเภา จึงเรียกไก่พันธุ์นี้ว่าไก่ตะเภา ปัจจุบันไก่ตะเภาสายพันธุ์แท้ ๆ เกือบไม่มีแล้ว เพราะปล่อยให้มีการผสมพันธุ์กับสายพันธุ์อื่น ๆ จนสายพันธุ์ปะปนกันไปหมด

ไก่ตะเภา(ที่มา: กรมปศุสัตว์)

             ไก่กลายพันธุ์ : เป็นไก่ที่เกิดจากการผสมระหว่างไก่พื้นเมืองหลายชนิดด้วยกัน ในบางครั้งมีลักษณะแปลกไปจากไก่พื้นเมือง เช่น ไม่มีขนที่คอ (เรียกว่า ไก่คอล่อน) ไก่ขนกลับ (ลักษณะทางพันธุกรรมชนิดหนึ่ง)เป็นต้น

 ไก่กลายพันธุ์ (ที่มา: กรมปศุสัตว์)

"การเลี้ยงไก่พื้นเมืองเพื่อการค้า บ้านกระจวนหมู่ 4 ต.โคกสะอาด

จากอาชีพเสริมสู่อาชีพต้นแบบของหมู่บ้าน  

ด้วยการสนับสนุนจากส่วนงานราชการ"

แผนที่บ้านกระจวน หมู่4 ต.โคกสะอาด

นางพวรรณา   บำรุงสวัสดิ์  อายุ 42 ปี  

อยู่บ้านเลขที่ 62/1   หมู่ 4   ตำบลโคกสะอาด  อำเภอหนองบัวระเหว  จังหวัดชัยภูมิ  

ประกอบอาชีพหลักปลูกมันสำปะหลัง 50 ไร่  ปลูกอ้อย 50 ไร่  และทำนาข้าว 15 ไร่   

ในที่ดิน สปก.4-01 ของตนเอง  ได้แต่งงานมาอาศัยอยู่บ้านกระจวนเป็นเวลากว่า 20 ปีมาแล้ว  

                          เริ่มเลี้ยงไก่พื้นเมือง   เนื่องจากบุตรชายคือนายพุทธศักดิ์  บำรุงสวัสดิ์  ขณะที่ศึกษาระดับ ปวส. วิทยาลัยเทคนิคชัยภูมิมีเพื่อนที่ครอบครัวประกอบอาชีพขายแพะส่งตลาดประเทศลาว เห็นว่ามีรายได้ดี  จึงต้องการหารายได้เสริมระหว่างเรียนแต่ไม่มีความรู้ประสบการณ์ในเรื่องการเลี้ยงแพะ  ประกอบกับได้มีอาจารย์ผู้สอนในวิทยาลัยทำตู้อบฟักไข่ขาย   จึงรับลูกไก่มาจำหน่ายในหน้าเพจ Facebook ชื่อ “ไก่บ้าน  ไก่ดำฟาร์มแม่ลิ้มชัยภูมิ” โดยใช้ชื่อของย่าตนเอง ได้รับการตอบรับอย่างดีมีผู้สั่งสินค้ามาพอสมควร    จึงต้องช่วยลูกส่งสินค้าให้กับลูกค้าที่สั่งซื้อเข้ามา  โดยถ้ามีจำนวนการสั่งซื้อตั้งแต่ 500 ตัวขึ้นไปจะนำลูกไก่ไปส่งให้กับลูกค้า   เริ่มมีเครือข่ายทางการตลาด   ในระยะแรกขายเฉพาะลูกไก่พันธุ์ไก่ดำภูพาน   ได้ขยายการตลาดเพิ่มสู่การขายไก่เนื้อส่งตลาด   สภาพความต้องการไก่ดำภูพานในตลาดรับซื้อลดลง     ระยะต่อมาความต้องการของตลาดได้เปลี่ยนเป็นไก่พันธุ์พื้นเมือง  จึงได้ลงมือเลี้ยงไก่พันธุ์พื้นเมืองและเป็นผู้รวบรวมสร้างเครือข่าย ในพื้นที่ 

                          โดยจะมีตัวแทนกระจายอยู่ตามหมู่บ้านต่าง ๆ ในอำเภอหนองบัวระเหวและอำเภอใกล้เคียง  เมื่อได้รับคำสั่งสินค้าผู้ประกอบการจะโทรศัพท์เพื่อประสานงานเครือข่ายให้ทำการซื้อไก่รวบรวมไว้ในหมู่บ้านแล้วนัดวันไปรับไก่ในหมู่บ้าน  โดยจะรับซื้อจากเครือข่ายในหมู่บ้านในราคากิโลกรัมละ 70-85 บาท  แล้วผู้ประกอบการจะนำมาเลี้ยงพักไว้ระหว่างการรอรวบรวมให้ได้จำนวนให้ได้ตามคำสั่งซื้อและให้เต็มคันรถเพื่อนำไปขายส่งต่อให้กับผู้รับซื้อในตลาดแถบชายแดนไทยลาว โดยส่วนใหญ่เป็นอำเภอโซ่พิสัยในราคากิโลกรัมละ  100 บาท   รถกระบะสามารถบรรทุกไก่พื้นเมืองได้ประมาณ 1,000 กิโลกรัม  จะมีรายได้ส่วนต่างประมาณเที่ยวละ 5,000 บาท  ในรอบหนึ่งเดือนจะนำส่งไก่ออกสู่ตลาดประมาณ 1-3 

                       ในระหว่างการซื้อขายไก่พื้นเมืองเพื่อการค้านั้นขณะเดียวกัน   ผู้ประกอบการจะทำการเลี้ยงไก่พันธุ์พื้นเมืองเพื่อการค้าไปพร้อม ๆ กัน  โดยจะเลี้ยงในระบบโรงเรือนและปล่อยในบริเวณที่มีการล้อมด้วยตาข่ายไนล่อนเพื่อป้องกันไก่บินออกนอกบริเวณ   ซึ่งในส่วนนี้ได้ขยายผลมาจากการช่วยลูกชายขายลูกไก่ จึงได้แบ่งลูกไก่ส่วนหนึ่งมาเลี้ยงเพื่อจำหน่ายเป็นไก่เนื้อ   ช่วง ๆ แรกได้เลี้ยงพันธุ์ไก่ดำภูพาน  ตามความนิยมของตลาด  ปัจจุบันความต้องการของตลาดได้เปลี่ยนไป  ผู้ประกอบการจึงได้หาข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ เช่น  คำแนะนำจากเจ้าหน้าที่สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ  ข้อมูลจากอินเตอร์เน็ต   และจากเครือข่ายพ่อค้าแม่ค้าผู้รับซื้อ   ได้หันมาศึกษาไก่พันธุ์ประดู่หางดำเชียงใหม่

สภาพโรงเรือนเลี้ยงไก่พันธุ์พื้นเมือง

สภาพพ่อแม่พันธุ์ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่

                           ไก่พันธุ์ประดู่หางดำ  จะเป็นไก่ที่มีขนาดใหญ่กว่าไก่บ้าน   ตลาดด้านอำเภอโพนพิสัยไม่นิยมไก่ที่มีขนาดใหญ่   ตลาดที่รับซื้อส่วนใหญ่อยู่ที่จังหวัดอุบลราชธานี  แต่ราคาจะต่ำกว่าไก่บ้านธรรมดา  โดยราคารับซื้อเฉลี่ยจะอยู่ที่กิโลกรัมละ 60-80 บาท  ซึ่งจะมีมูลค่าทางการตลาดต่ำกว่าไก่บ้านที่นำไปขายที่ตลาดอำเภอโซ่พิสัย       แต่ก็มีข้อได้เปรียบอยู่บ้านคือเรื่องของน้ำหนักตัวที่หนักมากกว่าไก่พื้นเมืองธรรมดา   

รถขนส่งไก่พื้นเมือง

การดำเนินธุรกิจการเลี้ยงไก่พื้นเมืองเพื่อการค้าของเกษตรกรจะแบ่งออกเป็น 2 กิจกรรมหลัก  

1 การรวบรวมผลผลิต
เป็นผู้รับซื้อผลผลิตไก่พื้นเมืองและไก่ประดู่หางดำ   โดยมีเครือข่ายเกษตรกรที่เป็นรายย่อยขายไก่พื้นเมืองที่เลี้ยงไว้ในบริเวณบ้านหรือนาไร่ของตนเอง  และมีเกษตรกรรายย่อยซื้อไก่พื้นเมืองเพื่อนำมาขายต่อ   ซึ่งตลาดรับซื้อไก่พื้นเมืองจะมีอยู่ 2 แหล่งได้แก่ 
1)  อำเภอโซ่พิสัย  จังหวัดหนองคาย  จะรับซื้อไก่พื้นเมืองหรือไก่บ้านธรรมดา
2)  อำเภอวารินทร์ชำราบ  จังหวัดอุบลราชธานี   จะรับซื้อไก่พื้นเมืองและไก่ลูกผสมประดู่หางดำ

2  การเลี้ยงไก่พื้นเมืองเพื่อการค้า
จากการศึกษาข้อมูลและประสบการณ์ในการค้าขายไก่พื้นเมือง   เกษตรกรผู้ประกอบการได้เลี้ยงไก่พันธุ์ประดู่หางดำเชียงใหม่  เพื่อเป็นอาชีพเสริมและรองรับการขยายธุรกิจจากการได้รับการส่งเสริมเป็นหมู่บ้านที่อยู่ในแผนการพัฒนาอาชีพของสำนักงานพัฒนาชุมชนและประชาชนในหมู่บ้านก็ได้มีมติเลือกอาชีพการเลี้ยงไก่พื้นเมืองเป็นอาชีพเสริม    จึงเป็นโอกาสในการจำหน่ายพันธุ์ไก่ให้กับเกษตรกรรายอื่น ๆ ในหมู่บ้านและสามารถเลี้ยงไก่เพื่อจำหน่ายเป็นอาชีพเสริมเพิ่มรายได้แก่ครัวเรือน

                ไก่พื้นเมืองมีบทบาทสำคัญในสังคมชนบทส่วนใหญ่ของไทย   สร้างรายได้เสริมให้กับเกษตรกร และยังเป็นการออมทรัพย์ชั้นเยี่ยม         เลี้ยงไว้ที่บริเวณกระท่อมหัวไร่ปลายนาเพื่อใช้ทำอาหารสำหรับเลี้ยงเพื่อนบ้านที่มาช่วยลงแขกเกี่ยวข้าว ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่สืบทอดกันมา
                             ไก่พื้นเมืองมีตลาดรองรับที่แน่นอน   แต่การที่จะเป็นผู้ประกอบการรวบรวมค้าขายไก่พื้นเมืองต้องปฏิบัติตามกฏหมายของราชการที่เกี่ยวข้อง  ซึ่งสามารถขอรับคำปรึกษาแนะนำจากสำนักงานปศุสัตว์  ทุกอำเภอ     

      ในส่วนของเงินทุนในการประกอบการเลี้ยงไก่พื้นเมืองเพื่อการค้านั้นสามารถติดต่อขอคำปรึกษาได้ที่  ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.)   สาขาใกล้บ้าน

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

เรียบเรียงโดย

                        นายศุภชาติ   ศิริภูมิธนาชัย  รหัสนักศึกษา 605030013-3

นักศึกษาปริญญาโท   

หลักสูตรวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต  สาขาวิชาส่งเสริมการเกษตรและเกษตรเชิงระบบ

มหาวิทยาลัยขอนแก่น

19 ธ.ค.256

เยี่ยมชมหมู่บ้านนวัตวิถี ดูงานเกษตรอินทรีย์สวนลุงอุทัย

ชุมชนนวัตวิถีบ้านหนองม่วง ตำบลโคกสะอาด  อำเภอหนองบัวระเหว  จังหวัดชัยภูมิ
เป็นชุมชนที่ตั้งอยู่ห่างจากตัวอำเภอหนองบัวระเหว ประมาณ 6 กิโลเมตร ไปตามถนนหมายเลข 225 
หันหน้าไปทางอำเภอภักดีชุมพล  จะปรากฎป้ายเข้าหมู่บ้าน     มีการจัดระเบียบถนนภายในหมู่บ้านและรักษาความสะอาดเรียบร้อยสวยงาม  มีร้านค้าชุมชน  สถานที่จำหน่ายสินค้ารองรับผลผลิตของเกษตรกรในชุมชน  
               สวนเกษตรอินทรีย์ของลุงอุทัย  หรือนายอุทัย  สุบิน  เกษตรปราชญ์เปรื่องของชาวอำเภอหนองบัวระเหว  ผู้ได้ไปเรียนรู้สู่การนำศาสตร์พระราชามาปฏิบัติ  อยู่ให้ได้ในที่ดินของตนเอง
"เราต้องให้ดินก่อนแล้วดินจะให้เรา" เป็นหัวใจหลักของการทำการเกษตรของลุงอุทัยที่ได้เรียนรู้มาจากโครงการพระราชดำริ"ชั่งหัวมัน"พร้อมนำเอาความรู้ประสบการณ์มาเผื่อแผ่ให้พี่น้องในหมู่บ้าน  จนเป็นแหล่งเรียนรู้ดูงานของเกษตรกรในพื้นที่   

ชมสวนลุงอุทัยเกษตรอินทรีย์ชุมชนนวัตวิถี "หนองม่วง"

การสาธิตขยายพันธุ์มะม่วง